SCH40 ve SCH80 Boru Farkları

Endüstriyel boru seçiminde et kalınlığı önemli bir kriterdir. SCH40 ve SCH80 borular bu açıdan sık karşılaştırılmaktadır. Her iki boru sınıfı farklı uygulamalarda kullanılmaktadır. Bu nedenle seçim, çalışma şartlarına göre yapılmalıdır.

SCH ifadesi, borunun et kalınlığı sınıfını belirtmektedir. “Schedule” kelimesinin kısaltması olarak kullanılmaktadır. Ancak SCH40 ve SCH80 yalnızca kalınlık farkıyla değerlendirilmemelidir. Basınç, sıcaklık ve malzeme kalitesi de dikkate alınmalıdır.

SCH40 ve SCH80 Ne Anlama Gelir?

SCH40 ve SCH80, boruların standart et kalınlığı sınıflarını ifade etmektedir. Aynı nominal çapa sahip borular farklı et kalınlıklarında üretilebilmektedir. Bu nedenle dış çap aynı kalırken iç çap değişebilmektedir.

SCH80 borularda daha kalın et yapısı bulunmaktadır. SCH40 borular ise daha düşük et kalınlığına sahiptir. Bu fark borunun ağırlığını da doğrudan etkilemektedir. Ayrıca akışkanın geçiş alanı da değişmektedir.

Schedule sınıfları farklı nominal çaplarda farklı et kalınlıklarına karşılık gelmektedir. Bu nedenle yalnızca “SCH80 daha kalındır” demek yeterli değildir. Her çap için ilgili ölçü tablosu ayrıca incelenmelidir.

SCH40 Borunun Özellikleri Nelerdir?

SCH40 borular birçok endüstriyel sistemde kullanılmaktadır. Orta seviyedeki basınç şartlarında tercih edilebilmektedir. Daha düşük ağırlıkları montaj işlemlerini kolaylaştırabilmektedir. Bu nedenle ekonomik çözümler arasında değerlendirilmektedir.

SCH40 borular farklı malzemelerle üretilebilmektedir. Karbon çelik, paslanmaz çelik ve alaşımlı çelik seçenekleri bulunmaktadır. Kullanılacak malzeme çalışma koşullarına göre belirlenmektedir. Uygun standart seçimi de ayrıca önem taşımaktadır.

Mekanik tesisat boruları içinde SCH40 ürünler kullanılabilmektedir. Ayrıca bazı proses hatlarında da tercih edilmektedir. Ancak basınç ve sıcaklık değerleri mutlaka kontrol edilmelidir. Uygunluk yalnızca schedule sınıfıyla belirlenmemektedir.

SCH80 Borunun Özellikleri Nelerdir?

SCH80 borular daha kalın et yapısına sahiptir. Bu özellik, yüksek basınç uygulamalarında avantaj sağlayabilmektedir. Ancak basınç dayanımı yalnızca et kalınlığına bağlı değildir. Malzeme sınıfı ve tasarım koşulları da dikkate alınmalıdır.

Daha kalın yapı borunun ağırlığını artırmaktadır. Bu nedenle taşıma ve montaj maliyetleri yükseltebilmektedir. Ayrıca iç çap küçüldüğü için akış kesiti azalabilmektedir. Bu durum proses tasarımında ayrıca değerlendirilmelidir.

SCH80 borular daha zorlu çalışma şartlarında kullanılabilmektedir. Basınçlı proses hatları buna örnek gösterilebilir. Kimyasal tesislerde farklı malzeme seçenekleri değerlendirilmektedir. Uygulama standardı her durumda kontrol edilmelidir.

SCH40 ve SCH80 Arasındaki Temel Fark

SCH40 ve SCH80 arasındaki temel fark et kalınlığıdır. Aynı nominal çapta SCH80 daha kalın üretilmektedir. Buna bağlı olarak borunun ağırlığı da artmaktadır. İç çap ise SCH80 boruda daha küçük olmaktadır.

Bu farklar bazı performans özelliklerini değiştirmektedir. Daha kalın et yapısı belirli şartlarda daha yüksek basınç kapasitesi sağlayabilmektedir. Ancak bu durum her ürün için otomatik olarak geçerli değildir. Basınç hesabı ilgili standarda göre yapılmalıdır.

Bu tablo genel bir karşılaştırma sunmaktadır. Gerçek değerler nominal çapa göre değişmektedir. Ayrıca borunun standardı ve malzemesi de sonuçları etkilemektedir.

Basınç Dayanımı Nasıl Değerlendirilir?

SCH80 boruların daha kalın olması önemli bir avantajdır. Fakat yalnızca schedule değerine bakılarak basınç dayanımı belirlenmemelidir. Boru malzemesi ve mekanik özellikler de incelenmelidir. Tasarım basıncı ayrıca hesaplanmalıdır.

Örneğin ASTM A106 Gr B borular yüksek sıcaklık uygulamalarında kullanılmaktadır. ASTM A53 borular ise farklı basınçlı ve genel amaçlı sistemlerde değerlendirilmektedir. Bu boruların SCH40 veya SCH80 seçenekleri bulunabilmektedir.

Dolayısıyla aynı schedule sınıfındaki farklı malzemeler aynı performansı göstermeyebilir. Çalışma sıcaklığı da izin verilen basıncı değiştirebilmektedir. Bu nedenle teknik veri sayfaları mutlaka incelenmelidir.

SCH40 ve SCH80 Borularda Akış Farkı

Et kalınlığı arttığında iç çap azalmaktadır. Bu durum akışkanın geçiş alanını doğrudan etkilemektedir. SCH80 borularda aynı nominal çap için daha küçük kesit oluşmaktadır. Dolayısıyla akış hesabı yeniden yapılmalıdır.

Özellikle yüksek debili sistemlerde bu fark önem kazanmaktadır. Basınç kaybı hesapları tasarım sürecinde dikkate alınmalıdır. Pompa ve ekipman seçimleri de bu değerlere göre yapılmalıdır. Böylece sistem performansı korunabilmektedir.

Eşanjör boruları gibi özel uygulamalarda farklı kriterler kullanılmaktadır. Isı transferi ve akış hızı birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle yalnızca daha kalın boru seçmek doğru sonuç vermeyebilir.

SCH40 ve SCH80 Boruların Kullanım Alanları

SCH40 borular birçok genel endüstriyel uygulamada kullanılmaktadır. Mekanik tesisat sistemleri bunlar arasında yer almaktadır. Konstrüksiyon uygulamalarında da farklı ürünler tercih edilebilmektedir. Seçim, taşıma ve çalışma şartlarına göre yapılmaktadır.

SCH80 borular daha yüksek basınç gerektiren uygulamalarda kullanılabilmektedir. Proses hatları, basınçlı sistemler ve bazı enerji uygulamaları örnek verilebilir. Kazan boruları için ise ayrıca uygun malzeme standardı seçilmelidir.

Petrol ve gaz hattı boruları farklı tasarım standartlarına göre belirlenmektedir. Bu nedenle SCH40 veya SCH80 seçimi tek başına yeterli değildir. Hat basıncı, sıcaklık ve akışkan özellikleri değerlendirilmelidir.

Dikişsiz ve Kaynaklı Borularda Schedule Farkı

SCH40 ve SCH80 sınıfları farklı üretim yöntemleriyle üretilen borularda görülebilmektedir. Dikişsiz borular belirli basınç uygulamalarında tercih edilebilmektedir. Kaynaklı borular ise farklı çap ve kullanım alanlarında değerlendirilmektedir.

Dikişsiz çelik boru seçiminde schedule değeri tek kriter değildir. Üretim standardı ve mekanik özellikler de kontrol edilmelidir. Kaynaklı borularda ise kaynak bölgesinin özellikleri ayrıca değerlendirilebilir.

Çelik çekme boru ürünlerinde de ölçü toleransları önem taşımaktadır. İç çap ve et kalınlığı uygulama şartlarına uygun olmalıdır. Böylece montaj ve çalışma performansı daha kontrollü hale getirilebilmektedir.

SCH40 ve SCH80 Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Boru seçiminde ilk olarak çalışma basıncı belirlenmelidir. Ardından çalışma sıcaklığı değerlendirilmelidir. Akışkanın kimyasal özellikleri de dikkate alınmalıdır. Bu bilgiler uygun malzemenin seçilmesini sağlamaktadır.

Nominal çap ve akış debisi de belirlenmelidir. Et kalınlığı buna göre kontrol edilmelidir. Borunun üretim standardı mutlaka doğrulanmalıdır. Gerekli ölçü ve toleranslar da incelenmelidir.

Karbon çelik boru, alaşımlı boru veya paslanmaz boru seçimi uygulamaya göre yapılmaktadır. Yüksek sıcaklık sistemlerinde 16Mo3 ve P235GH gibi kaliteler değerlendirilebilmektedir. Her kalite için ilgili standart şartları kontrol edilmelidir.

SCH40 mı, SCH80 mi Tercih Edilmelidir?

Tek bir schedule sınıfının her uygulama için doğru olduğu söylenemez. SCH40 daha düşük ağırlık ve maliyet avantajı sağlayabilmektedir. Uygun basınç şartlarında verimli bir seçenek olarak kullanılmaktadır.

SCH80 ise daha kalın et yapısı nedeniyle tercih edilebilmektedir. Özellikle yüksek basınç şartlarında avantaj sağlayabilir. Ancak daha yüksek ağırlık ve maliyet oluşturabilmektedir.

Bu nedenle seçim mühendislik hesabıyla yapılmalıdır. Borunun yalnızca nominal çapına göre karar verilmemelidir. Malzeme, standart, basınç ve sıcaklık birlikte değerlendirilmelidir.

SCH40 ve SCH80 borular arasındaki temel fark et kalınlığıdır. SCH80 daha kalın yapısıyla farklı basınç uygulamalarında kullanılabilmektedir. SCH40 ise daha düşük ağırlığıyla birçok sistemde tercih edilmektedir.

Doğru boru seçimi çalışma şartları üzerinden yapılmalıdır. Basınç, sıcaklık, akışkan ve malzeme özellikleri birlikte incelenmelidir. Ayrıca ilgili ASTM veya EN standardı mutlaka kontrol edilmelidir.

Akel Boru ürün seçiminde boru standardı ve kullanım şartlarının birlikte değerlendirilmesini önermektedir. Böylece mekanik tesisat boruları, kazan boruları ve proses hatları için uygun çözümler belirlenebilmektedir.

Ürünlerimizi buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

 

SSS / SIK SORULAN SORULAR

SCH40 ve SCH80 arasındaki temel fark nedir?

SCH40 ve SCH80 arasındaki temel fark et kalınlığıdır. Aynı nominal çapta SCH80 borunun et kalınlığı daha fazladır.

SCH80 boru SCH40 borudan daha dayanıklı mıdır?

SCH80 daha kalın et yapısına sahiptir. Ancak basınç dayanımı yalnızca schedule değerine göre belirlenmez. Malzeme, sıcaklık ve standart da değerlendirilmelidir.

SCH40 borular nerelerde kullanılır?

SCH40 borular mekanik tesisat, proses hatları ve çeşitli endüstriyel uygulamalarda kullanılabilmektedir. Uygunluk çalışma şartlarına göre belirlenmektedir.

SCH80 borular nerelerde kullanılır?

SCH80 borular daha yüksek basınç gerektiren sistemlerde kullanılabilmektedir. Proses hatları ve bazı enerji uygulamaları örnek gösterilebilir.

SCH40 ve SCH80 boruların dış çapları aynı mıdır?

Aynı nominal çap için dış çap çoğu standartta aynı tutulmaktadır. Et kalınlığı değiştiği için iç çap farklılaşmaktadır.

SCH80 boru neden daha ağırdır?

SCH80 borunun et kalınlığı daha fazladır. Bu nedenle aynı nominal çapta daha fazla çelik kullanılır ve boru ağırlığı artar.

SCH40 mı SCH80 mi seçilmelidir?

Seçim çalışma basıncı, sıcaklık, akışkan, malzeme ve ilgili standarda göre yapılmalıdır. Sadece borunun schedule değerine göre karar verilmemelidir.

ASTM A106 Gr B borular SCH40 veya SCH80 olabilir mi?

Evet. ASTM A106 Gr B borular farklı schedule sınıflarında üretilebilmektedir. Uygun sınıf, tasarım basıncı ve sıcaklık şartlarına göre belirlenmelidir.